Hot item is nu dat Professor Bas Bloem de positieve effecten van kunst op Parkinsonverschijnselen wil gaan aantonen.

Mijns inziens is muziek(maken) ook kunst. Toch?

Tijd voor een nieuwe hobby dus: klarinet spelen in een beginnersorkest! Niet gehinderd door terughoudendheid en belemmerende symptomen komt er intussen een redelijke toon uit het prachtige leeninstrument. En het is hartstikke leuk om dit te doen, vooral in onze groep andere vrolijke beginners. Misschien is het niet uitsluitend leuk voor onze (overigens erg aardige) buren die waarschijnlijk door de muur heen kunnen getuigen van mijn geklungel, maar in ruil hiervoor mag hun kat onze tuin gebruiken om gratis muizen te vangen en zijn uitwerpselen te deponeren. Leve het wonen in een rijtjeshuis!

Hou je meer van drummen? Drummen bij Parkinson is ook helemaal ‘hip’.

Maar nu de wetenswaardigheden over de positieve effecten van muziek op parkinsoverschijnselen:

Eerder had ik al een samenvatting van het boekje ‘music as medicine‘ van de musicoloog Daphne Bryan geschreven. Ik vatte met name het hoofdstuk over de invloed van muziek op loopproblemen samen. Je kunt het, als je wil, hier teruglezen.

De wereldberoemde Britse neuroloog Oliver Sacks (1933-2015, je kent hem misschien van de beroemde film ‘Awakening’) schrijft in zijn bestseller Musicofylia over de krachtige effecten van ritme en muziek op het bewegen van parkinson(isme)patiënten. Volgens Sacks geeft muziek mensen even ‘vrij’ van parkinson; muziek geeft ze stimulans om te lopen, dansen en praten. Ik citeer enkele episodes uit zijn boek:

• Patienten met encephalititis lethargica konden zich soms bewegen met een gemak en een elegantie die hun parkinsonismes leken te logenstraffen. De effectiefste gangmaker van deze beweging was muziek;
• De juiste soort muziek voor parkinsonpatienten is over het algemeen niet alleen legato, maar heeft ook een duidelijk ritme. Zolang de muziek duurt, en soms nog langer, kunnen patienten terugkeren naar hun eigen, oude loopsnelheid;
• Zelfs de verbeelding van muziek kan vermogen tot handelen herstellen. Je kunt dat zien als auditieve dopamine, een protese voor de beschadigde basale ganglia;
• Alleen muziek die strak en toch ruimtelijk is, lenig en levend, kan reacties uitlokken die dat ook zijn. De metrische structuur van ritme en vrije beweging van de melodie, de lijnen en de gangen, de stijgingen en dalingen, de spanning en de ontspanning, maar ook de wil en gerichtheid van de muziek hadden samen het vermogen om de vrijheid van de eigen kinetische melodie te herwinnen. (Ik moet denken aan de kinetische methode van de Israelische krijgskunstenaar Alex Kerten die hij heeft uitgewerkt voor parkinsonpatienten. Hier kun je mijn samenvatting van zijn boek daarover lezen. Misschien komt dat overeen met de Ronnie Gardiner Methode? Op de website van de Parkinsonvereniging kun je dit artikel daarover lezen: https://www.parkinson-vereniging.nl/archief/bericht/2015/11/15/De-Ronnie-Gardiner-Methode-bij-parkinson)

Op pubmed vond ik vandaag dit artikel:

Muziektherapie en de ziekte van Parkinson: een systematische review van 2015-2020 door Manuel Joaquin Machado Sotomajor et al Int J Environ:

“De ziekte van Parkinson kan vanuit verschillende invalshoeken worden benaderd, waaronder muziektherapie – een complementaire therapie naast een farmacologische therapie. Dit werk beoogt het wetenschappelijk bewijs te verzamelen dat de afgelopen vijf jaar (2015-2020) is gepubliceerd over de effecten van muziektherapie bij patiënten met de ziekte van Parkinson. Er is een systematische review uitgevoerd met behulp van de Web of Science- en Scopus-databases met de descriptoren “muziektherapie” en “ziekte van Parkinson”. In totaal werden 281 geschikte artikelen geïdentificeerd, die na toepassing van de inclusie- en exclusiecriteria werden teruggebracht tot 58 artikelen. De resultaten tonen een grote diversiteit aan bewijsmateriaal, wat positieve effecten op verschillende gebieden bevestigt. Alle genoemde patiënten met de ziekte van Parkinson hadden verschillende muziektherapieprogramma’s gevolgd. Sommige studies richtten zich op de motorische component, die kan worden aangepakt door middel van luisteren, lichaamsritme en ritmische auditieve stimulatie. Andere studies bevestigen effecten op communicatie, slikken, ademhalen en het emotionele aspect door middel van programma’s die zich richten op zingen, zowel individueel als in groepen, om de kwaliteit van leven van mensen met de ziekte van Parkinson te verbeteren. Er werd geconcludeerd dat muziektherapieprogramma’s verbeteringen kunnen bewerkstelligen op verschillende gebieden bij patiënten met de ziekte van Parkinson”

In onderstaande hoorcollege legt de neuropsycholoog Erik Scherder uit dat als je zelf een muziekinstrument speelt, motorische, visuele en auditieve input vermeerdert. De communicatie tussen beide hersenhelften verbetert, waardoor je sociaal cognitieve functie verbetert (emotie en gedrag raken meer op elkaar afgestemd, waardoor empathie vermeerdert). Daarnaast neemt de verbinding toe tussen 2 taalgebieden: gebied van Wernicke en gebied van Broca, waardoor begrip en productie van taal toeneemt.

Kijk ook nog even dit filmpje van iemand die zelf Parkinson heeft en constant een hoofdtelefoon draagt met passende muziek. Hij zegt: “Focus op de muziek, en niet de ziekte, dans, en als je loopt of fietst, beweeg dan vanuit dat deel van je brein dat zich laat motiveren door muziek …”. Affijn, luister de video even.

En dan nog iets geks: ik kan prima autorijden als de cabine zich vult met mooie of juist wilde muziek (door mijzelf gekozen en net waar mijn pet naar staat). Daarentegen ben ik veel minder geconcentreerd of zelfs rij-angstig als ik de stereo uit laat!!