26 november, 2025

Samen met mijn man togen wij naar klimmuur de Neoliet in Tilburg, waar Stichting ParKLIMson ons kennis wilde laten maken met de klimsport. De reis had anderhalf uur geduurd, het was hartstikke druk op de weg. We waren wat te laat, want de inloop-met-koffie was al voorbij.

Het programma zou beginnen met een presentatie in de tegenover de klimmuur liggende bioscoop Pathe. We zagen een rijtje mensen, meer of minder hakkelig lopend, tussen de hal van de klimmuur als een sliertje mieren naar de bioscoop bewegen. Dit moest het zijn! We mengden ons als getrouwe mede-mieren in het sliertje om ons aansluitend te nestelen op een heerlijke bioscoopstoel in Pathe.

Zo, we zijn er!

En de presentatie begon …

(Elk mens met Parkinson ziet nu dat ik iets vergeten moet zijn op te schrijven en ja …. dat is natuurlijk … de WC! En ja, die was er gelukkig ook)

Stichting ParKLIMson is een initiatief van 2 goed bevriende klimmers, waarvan 1 van beiden een paar jaar terug de diagnose Parkinson kreeg. De Stichting stimuleert – ik citeer nu de tekst van hun website – bewegen bij Parkinson door het promoten en organiseren van Sportklimmen voor mensen met Parkinson. Stichting parKLIMson biedt sportklimmen in een veilige, begeleide omgeving waarin motivatie, motoriek en zelfvertrouwen groeien.

Bijzondere gast was de bekende Spaanse klimmer en fysiotherapeut Jordi Cruz Gomez. Hij kreeg 7 jaar terug de diagnose Parkinson, liet zich niet tegenhouden en heeft ervoor gezorgd dat de klimsport aan de winterparalympics van 2026 wordt toegevoegd. Uiteraard klimt hij dan zelf mee!

De Oostenrijkse onderzoekster Heidi Zach heeft de positieve effecten van klimmen op Parkinson via de wetenschap kunnen vaststellen. In de USA is de sport al bekend bij toepassing bij Parkinson. Stichting ParKLIMson poogt vergelijkbare bekendheid ook in Nederland uit te rollen.

Na de indrukwekkende presentatie genoten manlief en ik, intussen terug in de kantine van de klimhal, dubbel van een zeer goeie bak koffie.

Daarna mocht het echte werk beginnen. In de klimgordel en passende klimschoentjes aan! Een lieftallige Belgische dame – klein van stuk – werd aan mij toegewezen. Zij zou mijn begeleidster zijn, wat er kort samengevat op neerkomt dat zij mijn leven zou moeten redden als ik van de muur af zou storten. Of zij niet te licht was, was mijn vraag. Ik ben dan niet zwaar, maar ben wel 1,78 lang. Zij kwam bij mij ongeveer tot okselhoogte. Ze vroeg hoeveel ik woog en zei geruststellend dat dat precies het gewicht was dat zij maximaal zou mogen opvangen. Oei! Ik ben toch hopelijk niet net gisteren 10 gram aangekomen? Het zou wat zijn als ik van de muur zou vallen en het Vlaamse lichtgewichtje mij vrolijk toewuivend halverwege de muur in haar tuigje zou tegenkomen! Toen ik haar dat beeld schetste, moest zij enthousiast lachen.

Nou ja, na wat instructies van de charmante Belgische mocht ik klimmen. De eerste meter ging eenvoudig. Daarna werd het toenemend een uitdaging. Je hebt als je zo omhoog klimt toch de oer-reflex dat je niet naar beneden moet storten. Dus alsof je leven ervan af hangt, hou je je met je 4 tentakels (wat er achteraf gezien uitzag als een 4-potig insect dat op een muur loopt) vast aan alles waar je je aan vasthouden kunt. Dat trots zo’n drijvende kracht is in wat je bereikt, besefte ik pas toen ik een meter voor het einde kon kiezen tussen: of doorgaan naar de top (lees: het plafond), of afdalen. Ik ging door naar de top, dat snap je wel. Bovenaan aangekomen mag (of: moet!) je loslaten en je naar beneden laten ‘zweven’ terwijl jij sprongbewegingen maakt, als een kangoeroe. Dat was als vliegen en opeens besefte ik dat ik in een vorig leven vleugels gehad moet hebben. Of een kangoeroe was. Of dat er een kleine Pipi Langkous in mij verstopt zit. Want dit was fantastisch! Je overgeven aan het dwaze idee dat een klein dametje als tegenwicht, heeelemaal beneden, jou laat vliegen.

Om een lang verhaal kort te maken: ik heb normaal de zogenaamde niet-tremor variant van Parkinson. Maar tijdens de klim moet die zijn omgeslagen naar de wel-tremor variant, want mijn armen trilden als hoogspanningskabels in een orkaan toen ik weer losgekoppeld van mijn levensredster op de mat zat bij te komen. Maar dat trillen kwam door de inspanning, zeiden kenners. Ik had mijn armen teveel en te intensief gebruikt en dat moet je met klimmen nu juist niet doen. Ik moest de kracht uit mijn benen halen.

Oh

Of ik nog een keer wilde? “Nee bedankt! Het was leuk, maar zo was het genoeg”, zei ik. Daarmee dacht ik weg te komen. Niet geheel on-eng vond ik het namelijk niet. Ik werd overgehaald om, nu ik toch eenmaal al in tuig en schoenen was gehesen, het toch nog 1 keer te proberen! “Nou, goed dan! Nog 1 keertje dan”.

En die tweede keer was echt fantastisch. Ik werd dit keer gezekerd aan een meneer, een wat zwaarder exemplaar, bij een klimmuur aan de andere kant van de hal. En dat ging beter en makkelijker. Zelfs zo makkelijk dat ik na afloop besloot dat ik dit veel vaker wil gaan doen. Want dit is fantastisch en zou ik iedereen willen aanraden. Want niet alleen het fysieke component van klimmen is interessant, ook het overwinnen van je angst geeft je een dopamineboast, die jou de hele dag vleugels geeft. Mijn man moest de hele dag aanhoren: ‘Oh … wat was dát leuk!’.

En of ik de dag erna erge spierpijn had? Jazeker!!!

En nu?

Er zijn nog maar een paar klimgroepen in Nederland en als ik eraan kan bijdragen dat dat er meer worden, dan graag! En dan het liefst ook eentje bij mij in de buurt. Deze erg leuke manier van bewegen voor mensen met Parkinson mag – vind ik – nog veel meer bekendheid krijgen in Nederland om te kunnen worden toegevoegd aan het rijtje van erg therapeutische sporten! Klimmen wordt in verschillende landen al gebruikt binnen fysiotherapie- en beweegprogramma’s voor Parkinson.

Waar is het allemaal goed voor?

Balans:

Klimmen vraagt voortdurend controle over je evenwicht. Het traint houdingsreflexen, rompstabiliteit en gewichtsoverdracht (en precies deze functies zijn verstoord in Parkinson). Vergeleken met andere sporten is de vestibulaire stimulatie, zoals dat met een mooi woord heet, zeer hoog;

Kracht:

Van arm-, schouder-, core- als beenspieren wordt het maximale gevraagd. En dat heb ik (de dag erna) gevoeld. Het doorbreekt rigiditeit;

Coördinatie en motoriek:

Klimmen stimuleert het plannen van beweging, oog-handcoordinatie, het gebruik van beide kanten van het lichaam, het maken van doelgerichte beweging. Je moet vooruit denken: waar zijn de handgreepjes, de tredes van de voeten, hoe beweeg ik dat ik mijn balans niet verlies;

Flexibiliteit:

Reiken, draaien en strekken en maken van grote bewegingen;

Cognitieve stimulatie/hersengymnastiek/planning:

Klimmen is goed voor je besluitvorming door je routeplanning te kiezen en te duo-tasken;

Plezier/emotionele stimulatie:

Het is ontzettend leuk om met elkaar te zien dat als een ander die moeilijk loopt als een spin tegen de wand opklautert. Het is leuk om elkaar aan te moedigen en met elkaar na te spreken en lachen aan de koffie. Want de dopamine-rush die mij overkwam, overkwam ook anderen en dat geeft onmiddelijk verbinding.

Maar!

Klimmen is niet voor iedereen met Parkinson geschikt. Je moet niet te ernstige hoogtevrees hebben en je moet zonder hulp een trap op en af kunnen lopen en niet te ernstige dyskinesieen of andere houdingsinstabiliteit hebben. Het klimmen moet altijd onder deskundige en gecertificeerde begeleiding gebeuren en je moet altijd gezekerd zijn. En ook even overleggen met je fysiotherapeut of deze sport voor jou geschikt is. Het spreekt voor zich dat je jouw medicatie voor die dag zo inplant dat je niet een ‘off’-moment krijgt als je vlak onder het plafond van de klimruimte bent.